Componist
De werken van Giuseppe Verdi maken, zelfs 150 jaar na zijn dood, nog steeds een onmisbaar deel uit van het operarepertoire. Het ‘Drinklied’ Libiamo uit La Traviata, Het ‘Slavenkoor’ Va pensiero uit Nabucco en La Donna è mobile uit Rigoletto hoor je zelfs in de populaire cultuur terug. Veel van zijn opera’s snijden gevoelige thema’s aan, zoals onrecht, onderdrukking en religieuze huichelarij.
Wat is de bekendste muziek van Verdi?
De bekendste muziek van Verdi komt uit zijn populairste opera’s, zoals La Traviata, Rigoletto en Aida. Vooral de aria La donna è mobile en het koor Va, pensiero zijn wereldwijd beroemd. Deze stukken worden vaak los uitgevoerd en duiken ook regelmatig op in films en reclames. Verdi’s kracht ligt in zijn sterke melodieën: ze zijn direct herkenbaar en blijven gemakkelijk hangen, ook bij luisteraars die weinig ervaring hebben met opera.
Waarom was Verdi voor de Italianen meer dan alleen een componist?
Verdi groeide uit tot een symbool van de Italiaanse eenwording, de Risorgimento. In de 19e eeuw bestond Italië uit verschillende staten, zoals het Koninkrijk Sardinië, de Pauselijke Staten en een aantal gebieden onder Oostenrijkse controle. Pas in 1861 werd het Koninkrijk Italië uitgeroepen. Met de toevoeging van Rome in 1870 was de eenwording compleet. Verdi’s opera’s, en vooral het slavenkoor Va, pensiero uit Nabucco, raakten in die tijd een gevoelige snaar: veel Italianen herkenden in het verhaal van een onderdrukt volk hun eigen situatie. Zijn naam kreeg zelfs een politieke betekenis: “Viva VERDI” stond voor Vittorio Emanuele Re D’Italia. Zo werd Verdi niet alleen een gevierd componist, maar ook een krachtig symbool van nationale identiteit en vrijheid.
Welke opera van Verdi is het beste voor beginners?
La Traviata is vaak de beste keuze voor wie Verdi wil leren kennen. De opera heeft een helder en aangrijpend verhaal over liefde en opoffering, waardoor je het gemakkelijk kunt volgen. Daarnaast zit het werk vol prachtige, herkenbare melodieën die direct aanspreken. Ook Rigoletto is een goede optie, met zijn sterke dramatische lijn en beroemde aria’s zoals La donna è mobile. Beide opera’s laten goed horen waarom Verdi zo geliefd is, zonder dat je veel voorkennis nodig hebt.
Hoe veranderde Verdi de operageschiedenis?
Verdi gaf opera een nieuwe directheid en emotionele kracht. Waar eerdere opera’s vaak draaiden om virtuositeit en vaste vormen, legde hij de nadruk op het drama en de geloofwaardigheid van zijn personages. Zijn muziek staat altijd in dienst van het verhaal, met melodieën die niet alleen mooi zijn, maar ook de emoties versterken. Daarnaast bracht hij opera dichter bij het grote publiek door herkenbare, menselijke thema’s te kiezen. In zijn latere werken, zoals Otello, liet hij traditionele structuren los en ontstond een meer doorlopende, dramatische muzikale lijn die vooruitwijst naar modernere opera.
Discussieer mee met andere liefhebbers van klassieke muziek in ons forum.
Verdi (1813-1901) pretendeerde graag van een eenvoudige, boerse komaf te zijn. Zijn vader was echter geen boer, maar een ambitieuze middenklasser, die Giuseppe van genoeg kansen voorzag. Zo begon de vierjarige Verdi al met muziekles, en kreeg hij op zijn zevende van vader een spinet, een soort klavecimbel. Al deze inspanningen leverde hem al op negenjarige leeftijd de positie van kerkorganist in Roncole op. Een jaar later vertrok Giuseppe naar Busseto voor zijn verdere muzikale ontwikkeling. Zo eenvoudig was zijn afkomst dus niet.
Ook de rijke handelaar Antonio Barezzo, tevens een gepassioneerd amateurmusicus, gaf Verdi genoeg kansen. Hij sponsorde Giuseppes studie in Milaan en liet hem verblijven in zijn huis, waar Verdi vrijblijvend zang- en pianoles mocht geven. Tevens gaf Barezzo Verdi de hand van zijn dochter Margherita, op wie de jonge musicus verliefd was geworden. Het geluk was echter van korte duur. Na twee miskramen stierf Margherita. De verslagen Verdi richtte zijn aandacht vervolgens op dat wat hem het meeste troost bood, het componeren van opera’s.
Giuseppe Verdi’s eerste opera Oberto, Conte di San Bonifacio was een bescheiden succes in Milaan. Het leverde hem echter wel een commissie voor drie nieuwe opera’s voor operahuis La Scala op. De eerste van deze drie, Un Giorno di Regno, flopte, maar nummer twee, Nabucco, was een succes van ongekende proporties. Nieuwe opdrachten stroomden binnen. Tien jaar later had Verdi zestien opera’s op zijn naam staan, waaronder Macbeth, Rigoletto, Il Trovatore, Un Ballo in Maschera en Don Carlos. Met deze werken toerde hij onder andere in Venetië, Rome, Parijs en Londen.
In 1847 vertrok Verdi naar Parijs voor de productie van zijn opera Jérusalem. Hij bleef echter twee jaar in de Franse stad, ongetwijfeld door de daar woonachtige sopraan Giuseppina Stepponi, met wie hij een verhouding had. Toen de geliefden terugkeerden naar Italië veroorzaakte de componist en sopraan een waar schandaal – een ongehuwd, samenwonend stel was toch ongehoord? Het gefluister deed Verdi en Stepponi niks. Pas drie jaar later trouwde het stel in het geheim.
Verdi’s successen kwamen niet uit de lucht vallen. Wat zijn opera’s uniek maakte was de nadruk op het verhaal, iets wat voorheen slechts op de achtergrond speelde. Waar eerdere opera’s voornamelijk draaiden om sterzangers en indrukwekkende aria’s, hechtte Verdi een groter belang aan het plot en de ontwikkeling van karakters. Zijn opera’s gingen over het echte leven van gewone mensen met al hun emoties. Deze stijl werd verismo genoemd. Daarnaast durfde Verdi ook andere onderdelen, zoals orkestratie, koorzang en kostumering, op de voorgrond te zetten. De opera werd zo meer een geheel, een aangrijpend verhaal verbonden door muziek.
Ten tijde van de premiere van La traviata was Verdi de meest populaire Italiaanse operacomponist in Europa. Hij kon hoge honoraria vragen voor zijn opera’s, de beste zangers eisen en kiezen uit de beste operazalen. Toch nam Verdi’s productiviteit af.
In de zestien jaar na La traviata schreef hij slechts zes opera’s. Ook waren deze lang niet zo succesvol als zijn eerdere hits, Simon Boccanegra werd pas een matig succes na een mislukte première.
De Italiaan bleek hierna zelfs nog minder zin te hebben in componeren. In de periode 1858-1861 stopte hij zelfs helemaal met het schrijven van muziek. De opera La Forza del Destino leek even zijn componeerlust te hebben hersteld, maar al snel liet hij het werk onvoltooid liggen.
Aida onderging bijna eenzelfde lot, maar werd door Verdi schoorvoetend voltooid – anders, zo dreigde het operahuis, zou Richard Wagner hem vervangen.
Na Aida componeerde Verdi zestien jaar lang geen nieuwe opera, al schreef hij wel zijn indrukwekkend Requiem. Toch was de componist nog niet klaar met de opera. In 1887 schreef hij Otello en zes jaar later, Verdi was tachtig, verscheen Falstaff. Met Falstaff week de componist af van zijn vorige werken. De opera, gebaseerd op Shakespeares The Merry Wives of Windsor en Henry IV, is ongekend luchtig en komisch van toon. Nog ongebruikelijker is het vrolijke einde, het slotlied “Tutto nel mondo è burla” (“Alles in de wereld is een grap”) zegt genoeg. De opera werd, kenmerkend voor de jonge Verdi, een groot succes.
Het is moeilijk om Verdi’s belang voor Italië en de Italianen te beschrijven. Zijn dood in 1901 veroorzaakte een schokgolf door Italië. Vanuit het hele land kwamen duizenden musici en bewonderaars om een laatste ode aan de meester te brengen. Verdi kreeg een staatsbegrafenis en zijn dood werd een nationale rouwdag. Een kilometerslange processie volgde zijn kist naar de begraafplaats. Zachtjes neuriede men “Va Pensiero.”
STAGE+ is het streamingplatform van Deutsche Grammophon, met een uitgebreide collectie klassieke muziek: van opera en symfonieën tot kamermuziek en documentaires. Deze opname van Verdi’s Falstaff uit 1979 is daar een prachtig voorbeeld van. Onder leiding van Georg Solti en met de Wiener Philharmoniker ontvouwt zich een sprankelende en energieke uitvoering. Bariton Gabriel Bacquier schittert als Falstaff, vol humor en charme. Het slotkoor “Tutto nel mondo è burla” vangt perfect Verdi’s speelse afscheid van de operawereld.
Ontvang onze nieuwsbrief, volg ons voor nieuwe inspiratie en maak jouw persoonlijke profiel aan om nog meer muziek te ontdekken die bij jou past. Met jouw profiel bewaar je favorieten, krijgt je persoonlijke luistertips en blijf je op de hoogte van nieuwe opnames van jouw favoriete musici. Je krijgt bovendien toegang tot het forum, waar je gedachten en ervaringen kunt delen met andere liefhebbers van klassieke muziek.
Volg ons
Béla Bartók, tussen volksmuziek en modernisme
