In gesprek met

Max Richter

‘Muziek is voor mij een plek om na te denken, te reflecteren.’

‘Het begint met een idee, iets waar ik het over wil hebben.’ Componist en muzikant Max Richter zegt het rustig, zittend voor een goed gevulde boekenkast in zijn eigen huiskamer. ‘Daarna zoek ik de taal die daar bij past. Ik wil stukken maken die simpel lijken, zodat ze veel mensen bereiken, maar ondertussen gebruik ik alles wat ik gebruiken kan om de boodschap over te brengen en is de uiterlijke eenvoud doorgaans slechts schijn.’

Veelgestelde vragen over Max Richter

Max Richter is een Duits-Britse componist, geboren in 1966, die bekendstaat om zijn combinatie van klassieke muziek en elektronica. Hij studeerde onder andere bij Luciano Berio en beweegt zich tussen concertmuziek, film, tv en installaties. Ook schrijft hij vaak muziek bij ballet. Zijn werk spreekt een breed publiek aan.

Zijn muziek wordt vaak omschreven als minimalistisch en atmosferisch. Hij gebruikt herhaling, eenvoudige melodieën en subtiele elektronische lagen. Het resultaat is vaak dromerig, emotioneel en toegankelijk, zonder de complexiteit van moderne klassieke muziek helemaal los te laten. Hij gebruikt wel klassieke vormen en instrumenten. Veel mensen noemen zijn muziek “neo-klassiek” of simpelweg eigentijdse klassieke muziek.

Een van zijn bekendste stukken is On the Nature of Daylight, vaak gebruikt in films. Ook Sleep en Recomposed: Vivaldi – The Four Seasons zijn enorm populair en laten verschillende kanten van zijn stijl zien.

Zijn kracht zit in eenvoud en sfeer. Met relatief weinig materiaal weet hij een sterke emotionele impact te creëren. Zijn muziek nodigt uit tot luisteren, reflectie en soms zelfs tot vertraging in een druk dagelijks leven.

Luister jij graag naar de muziek van Max Richter?

Discussieer mee met andere liefhebbers van klassieke muziek in ons forum.

Ga naar het forum →

Boekenkast

Max Richter blijkt te beschikken over een rijk referentiekader en een brede interesse. In zijn boekenkast staan klassieke en hedendaagse filosofen naast biografieën van grootheden uit de recente historie, inspirerende kunstboeken en literatuur die er toe doet.

In zijn muziek koketteert hij daar niet mee; het doel is en blijft om alles begrijpelijk en vooral zo intens mogelijk te presenteren aan een zo breed mogelijke groep mensen. ‘Dat is de reden waarom ik componeer zoals ik componeer. Ik wil niets verhullen, maar recht door zee zijn en daarbij geen mensen uitsluiten. Muziek is ook een vorm van conversatie en ik wil mensen in de gelegenheid stellen om zonder uitzondering deel te nemen aan die conversatie.’

A-typisch

Hoewel hij al in 2002 met Memoryhouse zijn eerste solo-album uitbracht, wist Richter de grote groep luisteraars die hij in gedachten had pas te bereiken toen in 2012 het album Recomposed by Max Richter: Vivaldi – The Four Seasons uitkwam.

Het werk waarin flarden Vivaldi als een hybride legpuzzel rond Richternoten zwierven werd mede dankzij het frenetieke vioolspel van Daniel Hope een groot succes. Toch noemt Richter juist deze plaat waar het echte succes mee begon ‘atypisch’ voor zijn manier van werken en muziek maken. ‘Het betrof een ontmoeting met bestaand notenmateriaal. En hoewel ik regelmatig bestaande teksten en verhalen in mijn werk gebruik, had ik niet eerder op die schaal met noten uit een ander tijdperk, een andere stijl gewerkt. Ik werd door dat project gedwongen de grootste gemene deler te vinden tussen mijn post-minimalistische taalgebruik en de muziek van Vivaldi.’

Vivaldi Recomposed by Max Richter | Luister nu



‘Lullaby for a frenetic world’

Het succes van het Vivaldi-album effende niet alleen de weg naar zijn eerdere soloplaten als zijn eersteling Memoryhouse en de intrigerende opvolger The Blue Notebooks, maar bood Richter ook de mogelijkheid om zijn eigen signatuur nadrukkelijker naar buiten te brengen met Sleep, waarvan zelfs een app verschenen is.

Het is misschien wel zijn meest ambitieuze project ooit: een compositie van zo’n acht uur, bedoeld om letterlijk bij in slaap te vallen. Hij maakte het samen met neurowetenschapper David Eagleman en zag het als een soort “lullaby for a frenetic world”. De muziek is superzacht, repetitief en kalmerend – echt gemaakt om je brein tot rust te brengen. Tijdens een live-uitvoering ligt het publiek op bedden en blijft de hele nacht. Richter en zijn ensemble spelen het stuk van laat in de avond tot vroeg in de ochtend. Een concert en rustgevende slaapervaring tegelijk.

Universele boodschap

Richters album Voices staat in het teken van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, in 1948 opgesteld door de Verenigde Naties. Vele stemmen, waaronder de oorspronkelijke voordracht van Eleanor Roosevelt, vormen in even zo vele talen een decor waartussen de muziek zijn weg zoekt. ‘Ik hoop dat veel mensen door Voices opnieuw in aanraking komen met dit manifest. We hebben vele uitdagingen: gaan we naar een humane en liberale maatschappij, of stevenen we af op een gemeenschap waarin populisme de overhand heeft? De waarden van het leven staan zwaar onder druk door het voortschrijdende kapitalisme. Ik wilde door verschillende lezingen te gebruiken in Voices aandacht besteden aan de universele waarden in deze Verklaring. Dat past bij de wijze waarop ik over muziek denk. Muziek is voor mij een plek om na te denken, te reflecteren.’

Een plek om na te denken

Ook In A Landscape is zo’n album dat je de ruimte geeft om na te denken, een klankwereld waarin je even kunt vertragen en reflecteren. Het voelt alsof je door een rustig, eindeloos landschap wandelt – dromerig, kalm en soms een tikje melancholisch. Richter combineert zachte pianoklanken met subtiele elektronica en laat alles heel geleidelijk ontwikkelen, zonder haast. ‘In A Landscape gaat om verbinding tussen tegenstellingen,’ zegt hij. ‘Het is een plek waar dingen samenkomen: akoestisch en elektronisch, menselijk en technologisch, natuur en cultuur.’ Hij benadrukt dat het album gaat over hoe we ons verhouden tot de wereld om ons heen en tot elkaar, zeker in een tijd die vaak versnipperd en onrustig voelt.

In de muziek van Max Richter kabbelen de Philip Glass-achtige harmonieën voort met een aangename eenvoud en rust, maar er klinkt een concentratie en ernst in door die Arvo Pärt in gedachten brengt. Op een bijna documentaire wijze – die Steve Reich niet vreemd zou zijn – brengt hij de wereld een universele boodschap.

‘Mahlers symfonieën, de Missen van Palestrina, het zijn bouwwerken waarin je wordt uitgenodigd om mee te wandelen en na te denken over verschillende zaken in het leven. Luisteren is een actieve bezigheid. Daarom schrijf ik muziek met veel ruimte, zodat het een plek is waar de luisteraar ‘rond kan wandelen’ en zijn eigen mening kan vormen.’

‘Stilte is ook muziek’

In de rust van zijn eigen studio ‘verwoordt’ hij de toestand in de wereld. Het past bij de inhoud van zijn boekenkast. En het past bij de diverse film- en tv-projecten die hij gedaan heeft, en waar hij ook nu weer druk mee bezig is. ‘Het zijn altijd films met een verhaal, een boodschap’, zegt hij. ‘Films over hoe de wereld er voor staat en mensen met elkaar omgaan. De filmindustrie is een weg om serieuze en uitdagende muziek naar buiten te brengen en veel mensen te bereiken.’

Zijn soundtrack voor de meermaals bekroonde film Hamnet benaderde hij op dezelfde wijze. Hij zag de film als een intiem en persoonlijk verhaal van vooral Agnes, de moeder die haar kind verloor. Ook hier wilde hij muziek maken die ruimte laat, de luisteraar en kijker raakt en die bijna onmerkbaar meebeweegt met de emoties. ‘Er zit veel stilte in deze soundtrack – stilte is ook muziek.’

Blijf verbonden met de wereld van klassieke muziek

Ontvang onze nieuwsbrief, volg ons voor nieuwe inspiratie en maak jouw persoonlijke profiel aan om nog meer muziek te ontdekken die bij jou past. Met jouw profiel bewaar je favorieten, krijgt je persoonlijke luistertips en blijf je op de hoogte van nieuwe opnames van jouw favoriete musici. Je krijgt bovendien toegang tot het forum, waar je gedachten en ervaringen kunt delen met andere liefhebbers van klassieke muziek.

Schrijf je hier in voor onze maandelijkse nieuwsbrief.

"*" geeft vereiste velden aan

Volg ons

Spotify Instagram Facebook Youtube
x

Ontvang onze maandelijkse nieuwsbrief

Volg ons voor nieuwe inspiratie en maak uw persoonlijke profiel aan

Aanmelden