Focus
Nooit eerder won een accordeonist de Nederlandse Muziekprijs, de hoogste onderscheiding voor een klassieke musicus. In 2025 ging de prijs naar Vincent van Amsterdam, die de afgelopen jaren de accordeon op verrassende wijze op de kaart wist te zetten. Waar kun je de accordeon vinden in de klassieke muziek en welke talenten moet je nog meer kennen? Hier is een beknopte handleiding.
De accordeon – bijgenaamd de ‘trekzak’ – bestaat uit blaasbalgen, een toetsenbord en knoppen en is bekend geworden door de volksmuziek. De accordeon werd gepatenteerd in de vroege 19e eeuw en werd populair omdat het een relatief goedkoop, eenvoudig te bespelen en draagbaar instrument was. Daarom heette hij ook wel ‘de piano van de armen’. Maar de accordeon duikt ook op in het standaard klassieke repertoire en zorgt bovendien in de muziek van talloze films voor een authentieke ‘straatsfeer’.
Pjotr Iljitsj Tsjaikovski gebruikt op een aantal plekken vier accordeons in zijn Suite nr. 2 in C gr.t., ‘Scherzo burlesque’.
Umberto Giordano gebruikt in zijn opera Fedora een accordeon om een zingende herdersjongen te begeleiden. Deze heeft zelfs het slotwoord in dit zich voor een groot deel in Zwitserland afspelende verhaal.
Sergej Prokofiev zet de accordeon in op het hoogtepunt van zijn Cantate voor the 20ste verjaardag van de Oktober Revolutie (7’40”).
In Kammermusik nr.1 van Paul Hindemith bevatte de instrumentatie in eerste instantie een harmonium, maar deze werd later vervangen door een accordeon.
In de opera Wozzeck van Alban Berg speelt er een accordeonist in de band op het podium (19’00”).
Architect Daniel Libeskind (Jüdisches Museum Berlin, Stadsmarkeringsplan Groningen) was een wonderkind op de accordeon. Hij verscheen op de Poolse televisie en speelde in een wedstrijd met violist Itzhak Perlman.
Ksenija Sidorova werd in 1988 geboren in Letland. Op achtjarige leeftijd moedigde haar grootmoeder haar aan om het instrument te leren bespelen. Op haar zestiende studeerde ze aan de Royal Academy of Music in Londen, waar ze als ‘undergraduate’ een eerste prijs in de wacht sleepte en vervolgens met onderscheiding haar diploma behaalde. Sindsdien ontving ze vele prijzen en onderscheidingen en trad ze op in talrijke Europese concertzalen en op verschillende festivals.
Richard Galliano leerde op vierjarige leeftijd piano en accordeon spelen van zijn vader: een accordeonleraar. Hij studeerde aan het Conservatorium van Nice. Hij heeft meer dan vijftig albums op zijn naam staan en heeft samengewerkt met artiesten als Chet Baker en Wynton Marsalis.
Vincent van Amsterdam is Nederlands bekendste promotor van de accordeon. In 2025 werd hij onderscheiden met de Nederlandse Muziekprijs, een pluim op zijn werk om de accordeon in de klassieke muziek op verrassende manieren onder de aandacht te brengen. De commissie: ‘Hij speelt een brede waaier aan bestaande composities en vraagt componisten aanvullingen te schrijven op het repertoire. Met een zeldzame concentratie en uitnodigende podiumprésence weet hij zijn luisteraars keer op keer te boeien.’
Martynas Levickis, een jonge Litouwse accordionist, heeft zijn debuutalbum bij Decca uitgebracht. Het album is een onstuimige rit langs een regenboog aan stijlen, van Beethoven tot Vivaldi, van Ennio Morricone tot Lady Gaga. Martynas neemt zijn accordeon mee de wereld over en de eeuwen door.
Ontvang onze nieuwsbrief, volg ons voor nieuwe inspiratie en maak jouw persoonlijke profiel aan om nog meer muziek te ontdekken die bij jou past. Met jouw profiel bewaar je favorieten, krijgt je persoonlijke luistertips en blijf je op de hoogte van nieuwe opnames van jouw favoriete musici. Je krijgt bovendien toegang tot het forum, waar je gedachten en ervaringen kunt delen met andere liefhebbers van klassieke muziek.
Volg ons
Focus | De mandoline, klein maar fijn én virtuoos
