Spotlight
Opium voor het volk, zo wordt zijn werk wel genoemd. Ludovico Einaudi maakte zichzelf onsterfelijk met schijnbaar simpele werken voor piano solo zoals Le Onde en I Giorni. Inmiddels gaat de componist regelmatig voorbij aan de vleugel en schrijft hij ook weer voor strijkers, synthesizer en andere instrumenten. Zijn handelsmerk blijft de directe herkenbaarheid van de meeslepende melodie.
Waarom is Einaudi zo populair?
Ludovico Einaudi staat bekend om zijn minimalistische, toegankelijke pianomuziek die een breed publiek aanspreekt, ook buiten de traditionele klassieke wereld. Zijn stukken combineren eenvoudige melodieën met herhalende structuren en subtiele harmonische veranderingen. Die stijl maakt zijn muziek emotioneel direct en herkenbaar. Dankzij streamingplatforms en gebruik in films en series heeft hij een enorme internationale populariteit bereikt. Voor sommigen vormt hij een eerste kennismaking met instrumentale muziek, terwijl anderen juist de meditatieve kwaliteit waarderen.
Waar heeft Ludovico Einaudi gestudeerd?
Einaudi studeerde compositie aan het Conservatorium van Milaan. Daarna volgde hij verdere studie bij de avant-garde componist Luciano Berio, een van de belangrijkste Italiaanse componisten van de 20e eeuw. In die periode schreef Einaudi aanvankelijk meer experimentele en complexe muziek. Later koos hij bewust voor een eenvoudiger, meer directe stijl. Zijn opleiding bij Berio gaf hem een stevige technische en compositorische basis, maar zijn latere werk laat zien dat hij zich losmaakte van het academische modernisme om een eigen, herkenbare muzikale taal te ontwikkelen.
Welke rol speelt filmmuziek in zijn carrière?
Filmmuziek heeft een belangrijke rol gespeeld in Einaudi’s bekendheid. Zijn composities werden gebruikt in films als Intouchables (2011), waardoor zijn muziek wereldwijd een groot publiek bereikte. Ook in films als This Is England en Nomadland werd zijn muziek gebruikt. Daarnaast componeerde hij originele soundtracks, zoals voor Fuori dal mondo. Zijn muziek leent zich goed voor film door de emotionele directheid en atmosferische kwaliteit. Het gebruik in cinema heeft zijn reputatie als componist van toegankelijke, beeldende muziek versterkt.
Heeft Ludovico Einaudi een band met Nederland?
Einaudi heeft een sterke band met Nederland als concertland. Hij treedt regelmatig op in het Concertgebouw in Amsterdam en TivoliVredenburg in Utrecht, maar ook in grotere zalen als Ahoy en ZiggoDome. Het Nederlandse publiek behoort tot zijn trouwe internationale fanbase. Zijn werk wordt hier opvallend goed ontvangen en zijn optredens zijn altijd snel uitverkocht. De combinatie van eenvoud, herhaling en live-energie maakt zijn concerten voor veel bezoekers een intense en persoonlijke ervaring.
De Italiaanse componist en pianist Ludovico Einaudi (1955) is voor velen een mysterie. Sinds zijn solo-album Le Onde (1996), gebaseerd op het boek The Waves van Virginia Woolf, is deze leerling van avant-gardecomponist Luciano Berio de personificatie geworden van omfloerste, melodieuze stillevens en ingetogen maar eerlijke muziek met een onderhuidse spanning. Ondertussen worden velen in dit tijdsgewricht meegesleept door zijn persoonlijke noten en weet hij hiermee een steeds grotere schare liefhebbers recht in het hart te raken. ‘Mijn muziek heeft een diepe connectie met alles wat ik doe’ zei Einaudi al eens. ‘Het geeft mij geen voldoening om alleen maar muziek om de muziek te schrijven. Het moet mij emotioneel en spiritueel beroeren en dat geldt ook voor het publiek dat ik in gedachten heb.’
Dat hij er van critici vaak enorm van langs krijgt en omschrijvingen als ‘esoterische sfeerklanken ter ontspanning of voor in de supermarkt’, moet slikken, doet hem niet zoveel meer. Zijn albums gaan als warme broodjes over de toonbank en een uitgesproken klassieke violist van onverdachte allure als Daniel Hope wilde jaren geleden al graag met hem werken. ‘Einaudi heeft een eigen stijl die eerlijk is, een mix van klassiek, pop en folk’, zei harpiste Lavinia Meijer al eens, die zijn werk voor harp arrangeerde.
‘Ik houd van het uitgangspunt dat er in muziek geen klassen bestaan’, zo verklaart Einaudi zijn stijl. ‘Mijn muziek is voor iedereen. Ik kan mij nog herinneren dat er een jonge vrouw, die in het theater van Verona werkte, naar mij toe kwam met betraande ogen. Dat vond ik veel belangrijker dan al het andere. Ik kon in haar ogen de connectie zien tussen wat ik wil zeggen met mijn muziek en hoe zij het ervoer. Die momenten zijn mijn drijfveren.’
Ondertussen heeft Einaudi met de cijfers het gelijk aan zijn zijde. Met acht miljoen maandelijkse luisteraars op Spotify is hij ruimschoots de meeste beluisterde klassieke pianist ter wereld. Ook zijn live optredens nemen alleen nog maar toe in grootte. In Nederland verkoopt hij in een dag AHOY en ZiggoDome uit. En in het publiek zit inderdaad ‘iedereen’ – van negen tot negentig.
Ludovico Maria Enrico Einaudi werd op 23 november 1955 in Turijn geboren. Hij kreeg zijn muzikale belangstelling mee van zijn moeder, die pianiste was, en zijn non-conformistische instelling van zijn vader die uitgever was. Deze grondlegger van Giulio Einaudi Editore had auteurs als Italo Calvino en Primo Levi in zijn fonds en was een graag geziene gast in links-intellectuele kringen. De appel viel daarbij niet ver van de boom: Einaudi’s grootvader Luigi Einaudi was een voorvechter van het links-liberale gedachtengoed en van 1948 tot 1955 de tweede president van de republiek Italië. Hoewel Einaudi claimt ‘weinig met politiek’ te hebben, heeft hij zijn sociale instelling en zijn streven ‘muziek voor iedereen’ te maken niet van een vreemde. Als hij thuis repeteert op de piano staan de ramen wijd open en kan iedere passant meeluisteren. Einaudi wordt naar eigen zeggen nog steeds diep gelukkig van het spontane applaus dat hij op deze manier krijgt.
Hoewel zijn eerste schreden op muziekgebied plaatsvonden op een gitaar met het schrijven van zijn eigen folksongs, vond hij op het Conservatorio Verdi in Milaan – waar hij compositie studeerde – in de piano zijn belangrijkste stem. Hij kreeg zijn vervolgopleiding onder anderen bij Luciano Berio en hij schreef in het begin vele modernistische partituren. Na een lange zoektocht koos Einaudi uiteindelijk voor een ‘eenvoudiger’ benadering die meer in de lijn ligt van de lyriek van Chopin, de puurheid van Satie en de repetitie van Philip Glass. Een kabbelend begeleidingspatroon, een melodie met repeterende elementen en zo min mogelijk harmonische verrassingen. Gewoon muziek die ‘is’. Het werd zijn grote kracht. Hij verkende deze nieuwe weg in de jaren tachtig met balletten als Sul Filo d’Orfeo (1984), Time-Out (1988) en The Wild Man (1991) en hij kwam in 1996 volledig uit de kast met zijn soloalbum Le Onde.
Toch duurde zijn grote doorbraak nog tot 2011. Zijn in 2001 verschenen opvolgen van Le Onde, I Giorni, had de aandacht getrokken van de Britse radio-dj Greg James. In 2011 draaide hij de titeltrack regelmatig op de popzender BBC Radio I met de verklaring dat dit werk voor hem een therapeutische werking had tijdens zijn studietijd. I Giorni kwam vervolgens op 12 juni 2011 binnen in de UK Single Chart en de rest is, zoals dat heet, geschiedenis.
Naast een veelgevraagd soloartiest werd Einaudi ook een gerespecteerd film- en tv-componist. Een metier dat hij overigens al sinds de jaren negentig met veel succes beoefende. Zo kreeg hij in 2000 een Oscarnominatie voor de soundtrack van de film Fuori del mondo en won hij diverse Italiaanse onderscheidingen. Ook met de muziek voor de tv-serie Doctor Zhivago uit 2002 maakte hij grote indruk. Maar zijn grootste filmwapenfeit tot dusver is ongetwijfeld de soundtrack van de Franse succesfilm Les Intouchables uit 2011.
Ondertussen ontwikkelde zijn stijl zich en breidde zijn vocabulaire zich weer uit van solo-piano tot strijkers, synthesizers en meer, zoals op In a Time Lapse en het grootse project Seven Days Walking. Deze zeven albums, die gedurende zeven achtereenvolgende maanden verschenen, is de weerslag van een reeks wandelingen die hij door de Italiaanse Alpen maakte. Meestal volgde hij hetzelfde pad waar hem steeds weer nieuwe elementen opvielen. Het werd de basis voor bijna zeven uur muziek die in de aard een grootse variatiecyclus vormt. Het is werk dat nog steeds even ‘simpel’, onnadrukkelijk en toch beklijvend is als altijd. Ludovico Einaudi heeft daarmee de eenvoud tot kunst verheven en de kunst weer eenvoudig en voor iedereen gemaakt.
De laatste jaren staat de muziek die Einaudi schrijft in het teken van terugkijken. Op zijn album The Summer Portraits schetst hij een beeld van de zomers uit zijn jeugd. ‘De zomer is niet zomaar een jaargetijde, het is als een seizoen in je leven,’ zegt hij. ‘Die zomerse ervaringen zijn speciaal. Het licht is speciaal, de vrijheid is speciaal. Je loopt op blote voeten, je zwemt in de zee, je ontmoet misschien je eerste liefde, je ervaart de dingen op een manier die alleen in de zomer kan. Al die sensaties bijven bij je gedurende je leven.’ Om dit gevoel nog sterker over te brengen maakte Einaudi voor de video’s bij dit project zelfs gebruik van videobeelden uit zijn jeugd.
Ook voor zijn album Solo Piano componeerde Einaudi een nieuwe track die te maken heeft met herinneringen. ‘Memory One heb ik geschreven in Dogliani, op het platteland, toen er heel veel sneeuw lag. De titel gaat over het idee dat muziek ontstaat vanuit de gedachte aan andere muziek. Memory One is een memo van iets dat ik niet kwijt wilde raken, iets dat ik me voor altijd wilde blijven herinneren.’ Einaudi vereeuwigde het in zijn muziek.
Ontvang onze nieuwsbrief, volg ons voor nieuwe inspiratie en maak jouw persoonlijke profiel aan om nog meer muziek te ontdekken die bij jou past. Met jouw profiel bewaar je favorieten, krijgt je persoonlijke luistertips en blijf je op de hoogte van nieuwe opnames van jouw favoriete musici. Je krijgt bovendien toegang tot het forum, waar je gedachten en ervaringen kunt delen met andere liefhebbers van klassieke muziek.
Volg ons
Spotlight | Hildur Guðnadóttir
